Contact
Locatie
search back preload
img_0484_crop3

Grafsteen-Rav-BreitHoe komt iemand uit een klein Galicisch sjtetl in Amsterdam terecht? In het geval van rabbi Chaim ben David Breit zullen we dat waarschijnlijk nooit precies weten. Mogelijk voegde hij zich in de vluchtelingenstromen die na de pogroms van 1881 richting West-Europa gingen. Zeker is in ieder geval dat Chaim Breit op doorreis was en aan de vooravond van Rosj Hasjana 5744 zijn laatste adem uitblies in Amsterdam.

Hij was afkomstig uit Dukla, tegenwoordig een Pools stadje aan de Slowaakse grens. Het merendeel van de bevolking was joods; in 1880 woonden er 3007 mensen, waarvan 2410 joden. Breit kende een belangrijke voorganger. De befaamde Amsterdamse opperrabbijn Arjeh Leib Löwenstam was ook ooit in 1719 zijn rabbinale loopbaan in Dukla begonnen. Breit was echter in Dukla nooit formeel als rabbijn in dienst bij de joodse gemeente.

Gerestaur._steen_Chaim_BreitToch heeft hij in orthodoxe kringen een zekere bekendheid opgebouwd. Dat heeft hij te danken aan het commentaar Tsapachat Hasjemen, het oliekruikje, waarin hij een uitleg geeft van het boek Kad ha-kemach, het meelvat, van de dertiende-eeuwse Sefardische rabbijn Bachja ben Asjer. Bachja had daarin een zestigtal derasjot, preken, verzameld die hij in de loop der jaren in Zaragoza had gehouden. Daarin verwerkte hij op creatieve wijze kabbalistische ideeën. Breit bouwde daarop voort en legde dat voor de negentiende-eeuwse lezers precies uit. In 1880 verscheen het in Lemberg, uiteraard samen met de preken van Bachja ben Asjer. Volgens een hedendaagse rabbijn, Shlomo Eliëzer Margoliot, is het commentaar als honing voor de keel.

In 1884 overleed rabbi Chaim Breit op 58-jarige leeftijd in de Nieuwe Kerkstraat 135, in een wijk waar destijds veel Oost-Joodse migranten woonden, en werd op Zeeburg begraven. Zijn vrouw Hanna Meller bleef alleen achter. Helemaal onopgemerkt was Breit in Amsterdam niet gebleven: Liepman Philip Prins zorgde ervoor dat er een zerk op zijn graf werd geplaatst die zijn verdiensten tot uitdrukking liet komen. De grafzerk is nog aanwezig en is bij de herstelwerkzaamheden gerestaureerd (op de foto's de zerk voor en na restauratie).
(Bron: Zeeburg - Geschiedenis van een joodse begraafplaats 1714-2014, pp. 178-179, geschreven door Bart Wallet.) 

 
Stichting Eerherstel Joodse Begraafplaats Zeeburg
De stichting is te bereiken via dit e-mailadres: info@eerherstelzeeburg.nl
Het rekeningnummer van de stichting voor donaties is: NL72 ABNA 0402 5700 22
Kamer van Koophandel Amsterdam nr. 34318733
Fiscaalnummer 8201.63.223

De begraafplaats is eigendom van:
Joodse Gemeente Amsterdam (NIHS)
Van der Boechorststraat 26
Postbus 7967
1008 AD Amsterdam
Telefoon 020-646 00 46

Word donateur

Draagt u het doel van de stichting een warm hart toe, word dan donateur. Lees verder...